Nineveh in Rijksmuseum van Oudheden

Nineveh, ooit de hoofdstad van het machtige Assyrische Rijk en de grootste stad van de wereld, herrijst deze winter in Leiden. Het Rijksmuseum van Oudheden brengt 250 van Nineveh’s topstukken uit internationale musea weer bij elkaar. Dat is voor het eerst sinds de ontdekking van de antieke stadsruïnes in het huidige Noord-Irak, ruim 180 jaar geleden.

De tentoonstelling bestrijkt meer dan 9000 jaar, van de eerste bewoning van Nineveh en de val van het Assyrische rijk tot de avontuurlijke archeologische opgravingen in de negentiende en twintigste eeuw. Ook het Bijbelse Nineveh komt aan bod. Het verhaal eindigt bij de recente vernielingen van de ruïnes en vertelt over het belang van het werelderfgoed. ‘Nineveh – hoofdstad van een wereldrijk’ is te zien van 20 oktober 2017 tot en met 25 maart 2018. Kijk op www.rmo.nl/nineveh

Paleizen

Nineveh, de residentie van de Assyrische koningen, was al in de oudheid beroemd om haar indrukwekkende paleizen, wereldse tempels, kilometerslange stadsmuren en weelderige tuinen. De expositie ‘Nineveh’ is een kennismaking met deze stad, haar geschiedenis, de bewoners en de vele goden die zij vereerden. Ook komen de Bijbelse profeet Jonas in Nineveh en het relaas van de stad na de verwoesting in 612 v.Chr. aan bod.

Computeranimatie

Te bewonderen zijn tientallen reliëfs uit de paleizen, imposante beelden van de gevleugelde stieren, een gouden dodenmasker, kleitabletten uit de oudste bibliotheek ter wereld, zeldzaam ivoren inlegwerk, wapentuig en sieraden. Originele opgravingsfilms, foto’s en prenten uit de 19de en 20ste eeuw illustreren de verhalen van de archeologen die in Nineveh werkten – inclusief hebzucht, onheil en spionage. Tenslotte is er aandacht voor erfgoed in crisissituaties en de manieren om het verleden voor de toekomst te behouden. Zo zijn er in Leiden computeranimaties van de oude stad te zien en reconstrueerde een internationaal onderzoeksteam, met o.a. de Technische Universiteit Delft, enkele versierde wanden van een paleiszaal uit Nineveh in 3D en in kleur. De originelen in Irak zijn in 2016 vernield tijdens de oorlog.

Activiteiten

Tijdens de tentoonstelling geldt voor de museumentree een toeslag van €2,50 (v/a 18 jaar). Extra bij de tentoonstelling zijn een audiotour (NL en ENG), rondleidingen, lezingen, cursussen, een Minecraft-workshop over erfgoedbehoud, een wetenschappelijk symposium, kinderactiviteiten in de schoolvakanties en een debatavond met De Balie. Ook verschijnen er een publieksboek (€19,95 NL), een wetenschappelijke publicatie (€49,95 ENG) en een RMO magazine (uitgave Vereniging Vrienden Rijksmuseum van Oudheden, €3,50 NL).

 Rijk verleden

Lang voor Alexander de Grote en het Romeinse Rijk, verrees in het Nabije Oosten een machtig imperium: het Assyrische Rijk. Dat strekte zich uit van de Middellandse Zee tot het Iraanse binnenland en van Turkije tot Egypte. Rond 700 v.Chr. was Nineveh, gelegen langs de Tigris in het huidige Irak, de hoofdstad. Het was de grootste en belangrijkste stad van de wereld, met meer dan 100.000 inwoners. Legendarische koningen als Sennacherib en Assurbanipal bouwden er monumentale paleizen, tempels, weelderige tuinen met watervallen en enorme bibliotheken, versierd met de prachtigste reliëfs.

In 612 v.Chr. werd Nineveh verwoest door de vijanden van het Assyrische rijk, waaronder de Babyloniërs. Aan de overkant van de Tigris verrees de stad Mosul, die duizend jaar later de centrale positie in het gebied zou krijgen. Nineveh raakte in vergetelheid maar de verhalen over Nineveh bleven kunstenaars, schrijvers en historici altijd tot de verbeelding spreken. Vanaf 1842 begonnen archeologen de ruïnes te onderzoeken en werd de site veelvuldig bezocht door westerse avonturiers. Decennialang werkten er archeologische teams uit verschillende landen. De vondsten raakten verspreid over talrijke musea in de wereld, waaronder het British Museum, het Musée du Louvre en het Metropolitan of Art. De tentoonstelling in Leiden brengt vele werken uit Nineveh voor het eerst weer samen.

Bekijk ook